Đình Công Lan Rộng Cảng Italy: Tàu ZIM-MSC Đổi Tuyến, Chuỗi Cung Central Med Chao Đảo
Ngày 6/2/2026, hàng loạt cảng biển lớn của Italy như Genoa, Vado Ligure, Livorno, Ravenna, Venice, La Spezia và Trieste gần như tê liệt hoàn toàn trong 24 giờ do cuộc đình công do công đoàn USB phát động, phản đối cáo buộc các cảng tham gia vận chuyển vũ khí, đặc biệt liên quan đến Israel. Các hoạt động bốc dỡ container và RoRo bị phong tỏa, tỷ lệ ngừng việc tại La Spezia lên tới 78%, trong khi Trieste chứng kiến chậm trễ nặng nề cho các tuyến liên vận sang Áo và Đức. Nhiều tàu lớn như Zim Virginia phải neo ngoài khơi Livorno, Zim New Zealand chuyển hướng sang Fos-sur-Mer (Pháp), Zim Australia điều chỉnh về Koper (Slovenia), còn MSC Eagle III từ Israel buộc phải bỏ qua Ravenna/Venice để ưu tiên Koper thay thế. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm, tuyến Central Med chứng kiến hiện tượng đổi bến hàng loạt do áp lực biểu tình chính trị, tạo ra tình trạng ùn tắc đường bộ và đường sắt xung quanh các cảng lớn.
Cuộc đình công mang tính “quốc tế” này không chỉ giới hạn ở Italy mà còn lan tỏa ảnh hưởng đến Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực Balkan, với sự tham gia phối hợp từ các nhóm công đoàn tại hơn 20 cảng Địa Trung Hải. USB cáo buộc một số tàu ZIM vận chuyển thiết bị quân sự, khiến các bến container và RoRo trở thành tâm điểm biểu tình, buộc cảng phải tạm dừng hoạt động để đảm bảo an ninh. Dữ liệu AIS cho thấy sự hỗn loạn rõ rệt: các hãng tàu lớn như ZIM và MSC phải điều chỉnh vòng quay dịch vụ ngay lập tức, trong khi các cảng thay thế như Koper (Slovenia) và Fos-sur-Mer đột ngột chịu áp lực tăng tải. Sự cố này diễn ra trong bối cảnh logistics châu Âu đã căng thẳng sau các vấn đề địa chính trị trước đó, biến Italy từ điểm nút đáng tin cậy thành “điểm nóng rủi ro mới” của năm 2026.
Tác động đến chuỗi cung ứng khu vực Trung – Nam Âu sẽ kéo dài vượt ngoài 24 giờ đình công. Lịch tàu đi/đến Italy dự kiến delay 2-5 ngày do hiệu ứng domino: ùn tắc tại các cảng thay thế như Koper gây quá tải công suất, trong khi các tuyến liên vận đường sắt đa phương thức từ Trieste sang Trung Âu (Áo, Đức, Hungary) bị gián đoạn nghiêm trọng. Nguy cơ congestion tăng cao tại các cảng Đông Địa Trung Hải và Adriatic, kèm theo phụ phí gián đoạn (demurrage/detention) phát sinh lớn cho chủ hàng; các luồng hàng RoRo (xe hơi, gỗ) và container nội khối châu Âu đặc biệt chịu ảnh hưởng khi Italy là cửa ngõ chính kết nối Tây – Đông Med với Trung Âu. Doanh nghiệp XNK châu Á đi châu Âu cần ngay lập tức theo dõi cập nhật lịch tàu từ ZIM/MSC, ưu tiên phương án chuyển bến sang Barcelona, Valencia hoặc các hub Pháp/Slovenia, đồng thời trao đổi sớm với forwarder về điều chỉnh routing để tránh dồn hàng và chi phí lưu kho phát sinh. Sự kiện này nhấn mạnh nhu cầu xây dựng resilience đa tuyến cho chuỗi cung ứng xuyên Địa Trung Hải trong bối cảnh rủi ro chính trị ngày càng gia tăng.